ขยะอาหาร (Food Waste) คืออะไร?

ขยะอาหารในประเทศไทย ปี 2565 จากรายงานสถานการณ์มลพิษ พบว่ามีปริมาณ 9.68 ล้านตัน คิดเป็น 38% ของขยะมูลฝอยชุมชน ที่เกิดขึ้นทั้งหมด 26 ล้านตัน โดย 1 คน ผลิตขยะอาหาร 146 กิโลกรัมต่อปี (ขอบคุณข้อมูลจาก: ไทยพีบีเอส) จึงเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ทุกคนควรให้ความสำคัญ ในบทความนี้เราจะพาไปดูวิธีจัดการเศษอาหารที่ได้ผลดี มีประสิทธิภาพ

ทำไมการจัดการเศษอาหารจึงสำคัญ

หลายคนอาจมองว่า “เศษอาหาร” เป็นเพียงขยะเล็ก ๆ น้อย ๆ ในบ้าน แต่ในความเป็นจริงแล้วเศษอาหารคือหนึ่งในต้นตอสำคัญของปัญหาสิ่งแวดล้อมระดับโลก ในปัจจุบัน ขยะเศษอาหาร หรือ ขยะอินทรีย์ มีปริมาณมหาศาลในทุกภาคส่วน ตั้งแต่ครัวเรือนไปจนถึงสถานประกอบการขนาดใหญ่ โรงงาน อุตสาหกรรมขนาดใหญ่ หากขยะเหล่านี้ถูกส่งไปยังบ่อฝังกลบโดยไม่มีการแยกประเภท จะก่อให้เกิดมลพิษ ทั้งทางน้ำและกลิ่น จากการเน่าเสียและน้ำขยะ

1. แยกเศษอาหารออกจากขยะทั่วไป ขยะเศษอาหาร ใส่ถุงสีเขียว หรือถังสีเขียว

   การแยกขยะเปียกออกจากขยะแห้งตั้งแต่ต้นทางช่วยลดกลิ่นเหม็นและทำให้จัดการขยะได้ง่ายขึ้น ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ควรใช้ถุงหรือถังแยกเฉพาะสำหรับเศษอาหาร
   

2. ทำปุ๋ยหมักจากเศษอาหาร (Composting) ถังขยะเปียกลดโลกร้อน

   เศษผัก ผลไม้ และเปลือกไข่สามารถนำไปหมักเป็นปุ๋ยอินทรีย์สำหรับต้นไม้ได้ ใช้เพียงถังขยะขนาดเหมาะสมสำหรับใส่เศษอาหารเท่านั้น มีวิธีทำดังนี้

   - นำถังมาตัดก้นเปิดด้านล่างถังออก ให้ถึงขอบด้านข้างของถัง

   - ขุดหลุมขนาดความลึก 2 ใน 3 ส่วนของความสูงของถัง

   - ฝังถังที่เปิดก้นแล้วลงดินที่ขุดไว้แล้ว

   - นำเศษอาหาร เศษผักผลไม้ที่เหลือจากการรับประทานมาเทใส่ในถัง กวนด้วยไม้พายเพื่อเพิ่มอากาศให้กับจุลินทรีย์ที่มาย่อยสลายเศษอาหาร และปิดฝาถังใช้เวลา 2-3 เดือน จะได้เป็นปุ๋ยหมัก ใช้ผสมดินปลูกต้นไม้ วิธีนี้เหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่สวนหรือระเบียง และถือเป็นวิธีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากที่สุดวิธีหนึ่ง เพราะเป็นการย่อยสลายแบบใช้อากาศ (Aerobic) ซึ่งปล่อยก๊าซมีเทนน้อยกว่าการฝังกลบมาก อีกทั้งยังได้ปุ๋ยอินทรีย์กลับมาใช้ประโยชน์ ลดการพึ่งพาปุ๋ยเคมีในสวนได้อีกทางหนึ่ง ถังขยะเปียกลดโลกร้อน สามารถลดปริมาณขยะเปียกหรือขยะเศษอาหารได้ 3.3 ล้านตันต่อปี เทียบเท่ากับ รถบรรทุก 12 ล้อ 110,000 คัน ( 1 คัน บรรทุกได้ 30 ตัน ) เทียบเท่ากับ วิธีการลดโลกร้อน ด้วยการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ซึ่งปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ลดได้นั้น เทียบเท่ากับการปลูกต้นไม้ 41 ล้านตัน/ปี 492,212 ตัน (กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น, 2569)
   

3. ทิ้งถังขยะเปียกของหมู่บ้าน หรือชุมชน หลายพื้นที่มีถังขยะเปียกแยกต่างหาก อย่างไรก็ตาม วิธีเหล่านี้มักใช้เวลาและแรงงาน อีกทั้งยังต้องรอรถเก็บขยะมาเก็บ ทำให้เศษอาหารสะสมกลิ่นเหม็นระหว่างรอ นี่จึงเป็นเหตุผลที่ต้องพิจารณา วิธีการจัดการขยะเพื่อสิ่งแวดล้อมเพิ่ม เพื่อสิ่งแวดล้อม : เทรนด์เครื่องกำจัดเศษอาหาร การทำปุ๋ย หรือสารบำรุงดิน ในบ้านและเชิงพาณิชย์ เริ่มได้รับความนิยมมากขึ้น

ปัจจุบันมีเทคโนโลยีที่เรียกว่า 'เครื่องกำจัดเศษอาหาร' ซึ่งช่วยย่อยสลายเศษอาหารให้กลายเป็นปุ๋ยได้ใน 24 ชั่วโมง โดยมีหลายรูปแบบให้เลือกตามความต้องการ ช่วยลดข้อจำกัดของการทำปุ๋ย ที่มักใช้เวลานาน

เทคโนโลยีนี้ช่วยให้เครื่องสามารถย่อยสลายอินทรียวัตถุได้หลากหลาย แม้แต่เปลือกหอยหรือกระดูกที่มีขนาดใหญ่ แกงที่มีความมัน แกงกะทิ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่พบได้ในเครื่องกำจัดเศษอาหาร ยกตัวอย่างเช่น เครื่องกำจัดเศษอาหาร ZFOOD จาก Zillion Innovation ที่ออกแบบเพื่อรองรับการใช้งานทั้ง ภาคครัวเรือน ภาคเอกชน และหน่วยงาน หรือองค์กร ต่างๆ เครื่องกำจัดเศษอาหาร เหมาะกับใคร ? เครื่องจัดการเศษอาหารไม่ได้มีไว้สำหรับบ้านพักอาศัยเท่านั้น แต่ยังจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับ สถานประกอบการ และ หน่วยงานราชการ ตามนโยบายการจัดการขยะอย่างยั่งยืน ตัวอย่างเช่น โครงการ "บ้านนี้ไม่เทรวม" ของกรุงเทพมหานคร ตอบโจทย์การจัดการขยะอาหาร ได้อย่างสะดวก รวดเร็ว มีประสิทธิภาพในหลายองค์กร ที่มีปัญหาที่พบได้บ่อยที่สุดคือการสะสมของกลิ่น การแยกขยะไม่ถูกต้อง และต้นทุนการขนส่งขยะที่เพิ่มขึ้น การเลือกเครื่องจึงควรพิจารณาปริมาณเศษอาหารและลักษณะการใช้งานจริงของแต่ละองค์กร

ภาคธุรกิจ: โรงแรม, ร้านอาหาร, ศูนย์อาหาร, และโรงงานอุตสาหกรรม ที่มีเศษอาหารปริมาณมากในแต่ละวัน

ภาคสาธารณะ: โรงพยาบาล, โรงเรียน, และอาคารสำนักงาน

หน่วยงานรัฐ: อบต. หรือเทศบาล ที่ต้องการ ลดงบประมาณด้านการจัดการขยะ และสร้างโครงการชุมชนสะอาด ประโยชน์ของการใช้เครื่องกำจัดเศษอาหาร ? การลงทุนในเครื่องกำจัดเศษอาหารให้ความ “คุ้มค่า” ในระยะยาว ทั้งในแง่ของตัวเงิน และสิ่งแวดล้อม • ใส่อะไรได้บ้าง ? ด้วยคุณสมบัติพิเศษที่พัฒนาจากความเชี่ยวชาญและการพัฒนาด้วยองค์ความรู้ภายในองค์กร ZFOOD จาก Zillion Innovation ย่อยสลายด้วยจุลินทรีย์ และตัวบดพิเศษ จึงสามารถ ย่อยอาหารได้ทุกประเภท เช่น ผักผลไม้ เนื้อสัตว์ ก้างปลา อาหารสำเร็จรูป ขนมปัง กาแฟ ก๋วยเตี๋ยว เศษกระดูกขนาดใหญ่ เปลือกไข่ เปลือกหอย เป็นต้น

• สะดวก และสะอาด

ลดกลิ่นเหม็น ลดปัญหาหนู และแมลงสาบ ในห้องครัว ลดการสร้างขยะเศษอาหาร (Food Waste)

• เปลี่ยนขยะเป็นทรัพยากร ลดต้นทุน

ได้ปุ๋ยอินทรีย์ สารบำรุงดิน คุณภาพดี สำหรับบำรุงดิน และพืช เหมาะแก่การ ช่วยสร้างพื้นที่สีเขียว

ใช้ได้กับพื้นที่พักอาศัย บ้านเดี่ยว ทาวน์เฮ้าส์ คอนโด ส่วนกลาง ต่าง ๆ สวนสาธารณะ พื้นที่ที่มีการเพาะปลูก

ลดค่าใช้จ่ายในการจ้างรถขนขยะ และลดการใช้สารเคมีในสวน

• ความยั่งยืน ด้านสิ่งแวดล้อม

สอดคล้องกับนโยบาย เพื่อสิ่งแวดล้อม ลดผลกระทบ ในระยะยาว บทสรุป

การจัดการเศษอาหาร (Food Waste) ด้วย เครื่องกำจัดเศษอาหาร ไม่ใช่แค่เรื่องของความสะดวกสบาย แต่เป็นกุญแจสำคัญในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมในระยะยาว ไม่ว่าจะเป็นระดับบ้านเรือนหรืออุตสาหกรรม การเริ่มเปลี่ยนขยะให้กลายเป็นปุ๋ย หรือสารบำรุงดินในวันนี้ คือการก้าวสู่สังคมที่สะอาด และยั่งยืนอย่างแท้จริง

หากคุณกำลังมองหา แนวทางกำจัดขยะอาหาร สามารถพิจารณาจากปริมาณขยะต่อวัน และยังมีข้อสงสัยหรือต้องการคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้แน่ใจว่าได้เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมที่สุดสำหรับบ้าน/โครงการของคุณ คลิกที่นี่เพื่อปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้าน การจัดการเศษอาหารได้ทันที!

เพื่อสิ่งแวดล้อมที่ดี จากการทิ้งเศษอาหาร และลดขยะอาหาร เพื่อความยั่งยืน ขอบคุณข้อมูลจาก • กรมควบคุมมลพิษ

• คณะกรรมการพลังงานหอการค้าไทย

• กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น

• ไทยพีบีเอส เรียบเรียงโดย กรพัชร์ ธีราทรง (Digital Marketing) / Zillion Innovation