ขยะจากเศษอาหาร มีผลต่อภาวะโลกร้อนไหม ?

"ภาวะโลกร้อน" (Global Warming) มีต้นเหตุจากการที่มนุษย์ ทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน ที่ส่งผลต่อการเกิดการเผาไหม้เชื้อเพลิงต่างๆ การขนส่ง และการผลิตในโรงงานอุตสาหกรรม เพิ่มปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ นอกจากนั้น ก๊าซมีเทน (CH₄) และไนตรัสออกไซด์ (N₂O) สารเคมีบางชนิด เช่น สาร CFCs (Chlorofluorocarbons) ที่ใช้ในเครื่องปรับอากาศและเครื่องทำความเย็น เมื่อก๊าซเหล่านี้สะสมมากขึ้น ความร้อนจากดวงอาทิตย์จะถูกกักเก็บไว้ในชั้นบรรยากาศ เรียกว่า ปรากฏการณ์เรือนกระจก ส่งผลให้อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ขยะอาหาร เกี่ยวกับภาวะโลกร้อน อย่างไร ?

ในความเป็นจริง ขยะอาหาร (Food Waste) ก็เป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเช่นกัน นอกจากนี้ เมื่ออาหารถูกทิ้งโดยไม่ได้บริโภค ทรัพยากรที่ใช้ในการเพาะปลูก การผลิต การขนส่ง และการปรุงอาหาร ก็สูญเปล่าไปพร้อม ๆ กัน จากรายงานของกรมประชาสัมพันธ์ ในแต่ละปี มีการสร้างขยะอาหารกว่า 1,300 ล้านตัน หรือ 1 ใน 3 ของอาหารที่ผลิตได้ทั่วโลก ต้องกลายเป็นขยะอาหารที่ถูกทิ้งไปอย่างสูญเปล่า นอกจากนั้น ขยะอาหารปล่อยก๊าซมีเทน (Methane) ซึ่งเป็นก๊าซเรือนกระจกที่มีความสามารถ ในการกักเก็บความร้อนสูงกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หลายเท่า การทิ้งเศษอาหาร การรับประทานอาหารเหลือ และการกำจัดเศษอาหารอย่างผิดวิธี จึงเป็นหนึ่งในปัจจัยของภาวะโลกร้อนอีกทางหนึ่ง ที่ส่งผลต่อสิ่งแวดล้อมโดยตรง

วิธีการลดการสร้าง ก๊าซเรือนกระจก ลดโลกร้อน ผ่านการกำจัดเศษอาหารอย่างถูกวิธี

ปัจจุบัน ในประเทศไทย มีการสร้างขยะเศษอาหารข้อมูลจาก รายงานล่าสุดจาก Avery Dennison ร่วมกับ Center of Economic and Business Research ในปี 2566 ประเทศไทยมีปริมาณขยะมูลฝอยชุมชนประมาณ 26.95 ล้านตัน โดยเป็น ขยะอาหารสูงถึง 36% หรือประมาณ 9.68 ล้านตัน (คิดเป็น 146 กิโลกรัมต่อคนต่อปี) และหากไม่มีการแก้ไข ตัวเลขนี้อาจทะยานไปถึง 117 ล้านล้านบาท ภายในปี 2573 และจากการสำรวจผู้นำค้าปลีกกว่า 3,500 ราย ระบุว่ามูลค่าความสูญเสียจากขยะอาหารในซัพพลายเชนทั่วโลกในปี 2569 จะพุ่งสูงถึง 18.6 ล้านล้านบาท จากขยะอาหารที่เกิดขึ้น

ทิ้งเศษอาหารอย่างไร ไม่ให้กลายเป็นมลพิษ

มีหลากหลายวิธีที่สามารถจัดการขยะในรูปแบบของเศษอาหารได้ แต่เมื่อลองคิดภาพหลังจากการแยกขยะแล้ว ในบางครั้งการแยกขยะเศษอาหาร ไปยังถังขยะเปียกสีเขียวตามที่กำหนดประเภทขยะไว้ แม้ทิ้งถูกต้องตามประเภทแล้ว แต่จากประสบการณ์ของทีม Zillion Innovation ที่ติดตั้งเครื่องกำจัดเศษอาหารให้กับมหาวิทยาลัย และองค์กรที่ใช้บริการของเรา พบว่าปัญหาที่ลูกค้าพบมากที่สุดไม่ใช่การกำจัดเศษอาหาร แต่คือกลิ่น การเก็บสะสม และค่าใช้จ่ายในการขนส่งขยะ เมื่อเริ่มแยกเศษอาหารตั้งแต่ต้นทางและนำเข้าเครื่อง ปัญหากลิ่นลดลงอย่างชัดเจน และสามารถนำสารบำรุงดินกลับมาใช้ในพื้นที่สีเขียวขององค์กรได้

หนึ่งในวิธีจัดการขยะอาหารที่ได้รับความนิยมมากขึ้น คือ การใช้เครื่องกำจัดเศษอาหาร ซึ่งเหมาะสำหรับผู้ที่มองหาโอกาสในการทำประโยชน์จากขยะอาหาร วิธีการใช้ก็ง่ายและสะดวก เพราะเพียงแค่เทเศษอาหารใส่เครื่อง เครื่องกำจัดเศษอาหารจะใช้เวลาในการบดและผสมเศษอาหาร ปัจจุบัน เครื่องกำจัดเศษอาหารในครัวเรือนแบ่งได้เป็น 2 ประเภทหลัก ตามรูปแบบการย่อย ดังนี้

แบบอบแห้งและบด (Drying & Grinding): เครื่องประเภทนี้จะใช้ความร้อนสูงเพื่อลดความชื้นในเศษอาหาร แล้วบดให้เป็นผง

แบบใช้จุลินทรีย์ย่อยสลาย (Microbial Composting): เครื่องประเภทนี้จะสร้างสภาวะที่เหมาะสมให้จุลินทรีย์สายพันธุ์พิเศษทำการย่อยสลายเศษอาหาร คล้ายกับการหมักปุ๋ยแต่ใช้เวลาสั้นกว่า

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น เราขอยกตัวอย่างการทำงานของเครื่องประเภทนี้ เช่น เครื่อง ZFood จาก Zillion Innovation ซึ่งใช้หลักการทำงานของจุลินทรีย์ในการย่อยสลายเศษอาหาร ให้เป็นสารบำรุงดิน สามารถเปลี่ยนเศษอาหารให้เป็นสารบำรุงดิน โดยการใช้จุลินทรีย์ช่วยย่อย และกลไกการบดที่ออกแบบมาเพื่อย่อย อาหารในหลากหลายรูปแบบ ทั้งกระดูกสัตว์ชิ้นใหญ่ เปลือกหอยเปราะบาง และอาหารที่มีความยากในการย่อย การใช้เครื่องกำจัดเศษอาหารนั้นส่งผลให้

ลดการนำเศษอาหารไปฝังกลบ จึงช่วยหลีกเลี่ยงการเกิดก๊าซมีเทนจากหลุมฝังกลบ

ลดปริมาณขยะที่ต้องขนส่งไปยังสถานที่กำจัด ช่วยลดการใช้เชื้อเพลิงและการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากการขนส่ง

เปลี่ยนของเสียให้กลายเป็นทรัพยากรในการใช้กับพืช สามารถนำสารบำรุงดินกลับไปใช้ในการปลูกต้นไม้หรือปรับปรุงดิน

ลดความจำเป็นในการใช้ปุ๋ยเคมีบางส่วน ซึ่งช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เกิดจากกระบวนการผลิตปุ๋ย

ด้วยกลไกดังกล่าว ZFood จึงช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตั้งแต่ต้นทางของการจัดการขยะอาหาร และสนับสนุนเป้าหมาย Zero Waste, Carbon Reduction และ Net Zero ขององค์กรอย่างเป็นรูปธรรม

เพราะท้ายที่สุดแล้ว "ความยั่งยืน" ไม่ใช่เป้าหมายของอนาคต แต่เป็นสิ่งที่ต้องเริ่มลงมือทำตั้งแต่วันนี้